Karnede ya da e-Okul'da tek bir sayı görüp "Bu not ne anlatıyor?" diye düşündüğünüz oldu mu? 2026-2027 eğitim öğretim yılıyla birlikte bu durum değişiyor. Millî Eğitim Bakanlığı'nın tanıttığı Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), ortaokul ve liselerde yazılı sınavların hazırlanma biçimini ve en çok da sonuçların veliye nasıl ulaştığını yeniliyor. Bu rehberi, sistemi veli gözüyle anlamanız için hazırladık.
Bir bakışta ortak yazılı sınavlar
| Konu | Bilmeniz gereken |
|---|---|
| Başlangıç | 2026-2027 1. dönem 1. yazılı sınavları |
| Ortaokul | 5, 6 ve 7. sınıflar: Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, İngilizce |
| Lise | 9, 10 ve 11. sınıflar: Türk Dili ve Edebiyatı, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, İngilizce |
| Soru türü | Beceri temelli, açık uçlu sorular |
| Soruları kim belirliyor? | İki soruyu okulun zümre öğretmenleri yazıyor, diğerleri Bakanlık soru havuzundan geliyor |
| Sonuçlar | e-Okul'da soru bazlı puan ve öğrenme çıktısı bazlı geri bildirim |
Neden yeni bir sistem?
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile ölçme ve değerlendirme, dönem sonunda verilen bir notun ötesine geçip öğrenmeyi geliştiren bir süreç olarak ele alınıyor. Bu anlayışın ilk adımı 2023'te atılmış, ilkokullarda yazılı sınav kaldırılarak yerine geliştirici değerlendirme getirilmişti. Aynı düzenleme, birden fazla şubede okutulan derslerin sınavlarının okul genelinde ortak yapılmasının ve Türkçe ile Türk dili ve edebiyatı derslerinde dil becerilerinin ölçülmesinin de önünü açtı. OYSS bu yaklaşımı ortaokul ve liselerde dijital bir platformla bütünleştiriyor.
Okulda bir ortak yazılı nasıl hazırlanacak?
Zümre öğretmenleri yılın başında her ders için bir konu-soru dağılım senaryosu seçiyor. Sınav zamanı geldiğinde bu senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik iki soruyu öğretmenler birlikte yazıyor; kalan sorular Bakanlığın beceri temelli soru havuzundan, öğretmenin belirlediği kolay, orta ve zor güçlük düzeylerine göre sisteme geliyor. Puan değerlerine de yine öğretmenler karar veriyor. Böylece öğrencisini en iyi tanıyan kişi olarak öğretmenin söz hakkı korunurken sınavların niteliği ülke genelinde ortak bir çizgiye taşınıyor.
Veli olarak hangi bilgileri göreceksiniz?
- ✓Toplam puanın yanında, çocuğunuzun hangi öğrenme çıktılarında güçlü olduğu
- ✓Hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduğu
- ✓Her sorudan aldığı puan (soru bazlı sonuç)
- ✓Aynı dersin farklı sınavları karşılaştırılarak zaman içindeki gelişimi
- ✓Zamanla farklı derslerin sonuçlarıyla birlikte hazırlanan, kanıta dayalı gelişim raporları
Puana değil, çıktıya bakın. 70 alan iki öğrenciden biri tüm konularda ortalamadır, diğeri bir konuda çok güçlü, bir başka konuda ciddi eksiktir. Yeni geri bildirim tam olarak bu farkı görünür kılıyor; konuşmayı "neden 70?" yerine "hangi konuda takıldın?" sorusuyla başlatın.
Geri bildirimi okurken nelere dikkat etmeli?
- 1.Hangi öğrenme çıktılarında tam puana yakın? Bu güçlü yanları çocuğunuzla önce konuşun.
- 2.Puan kaybı nerede: bilgiyi hiç yazamamakta mı, yoksa açıklamayı ya da işlem adımlarını eksik bırakmakta mı?
- 3.Bir önceki sınava göre aynı çıktıda ilerleme var mı?
- 4.Öğretmenler ve rehberlik servisiyle görüşürken hangi konuyu önceliklendirmeliyim?
Radikal Okulları'nda açık uçlu sorulara hazırlık
Açık uçlu sorularda başarı, sınavdan önceki birkaç günde değil, derslerin günlük işleyişinde kazanılır. Bu yüzden ortak yazılılara hazırlığı ayrı bir sınav çalışması olarak değil, öğretim sürecinin parçası olarak ele alıyoruz:
- ✓Derslerde düzenli yazılı cevap ve gerekçelendirme çalışmaları
- ✓Öğretmenlerimizin puanlama ölçütleriyle verdiği bireysel geri bildirim
- ✓Yazılı sonuçlarının öğrenme çıktısı bazında analizi ve eksik kazanımlar için destek çalışmaları
- ✓Rehberlik servisimizin çalışma planı ve sınav kaygısı konusundaki desteği
- ✓Sonuçları velilerimizle birlikte değerlendirdiğimiz görüşmeler
Radikal Okulları olarak ölçmeyi bir sıralama aracı değil, öğrencinin gelişimini görmenin yolu olarak görüyoruz. Okulumuzun eğitim modelini ve ölçme-değerlendirme yaklaşımını yakından tanımak için ön kayıt formunu doldurun; ekibimiz sizinle iletişime geçsin.
Sık sorulan sorular
Ortak yazılı notları karneye nasıl yansıyacak?
Ortak yazılı da bir yazılı sınavdır ve puanı e-Okul'a işlenir. Bakanlık, sistemin yıl sonu başarı puanlarının daha objektif belirlenmesine katkı sağlamasını hedefliyor.
Sistem tüm okullarda uygulanacak mı?
Bakanlık, ortak yazılıların ülke genelindeki okullarda eşit standartlarla uygulanmasını hedefliyor. Okulunuzdaki uygulama takvimini okul yönetiminden öğrenebilirsiniz.
8. ve 12. sınıflar ortak yazılıya girecek mi?
Bakanlığın açıkladığı kapsamda ortaokulda 5, 6 ve 7, lisede 9, 10 ve 11. sınıflar yer alıyor; 8. ve 12. sınıflar bu listede bulunmuyor.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı, “Ortak Yazılı Sınav Sistemi” tanıtım programı haberi (16 Ekim 2026) ve Ortak Yazılı Sınav Sistemi broşürü.